In het onderwijssysteem zijn er verschillende concepten en methodes ontwikkeld om leerlingen actief te betrekken bij hun eigen leren. Een van deze belangrijke initiatieven is ‘start met spelen’, een didactisch model dat opkomt als alternatieve aanpak ten opzichte van meer traditionele docentgestuurde lesmethodeën. Deze nieuwere benadering van leren en onderwijs zet de nadruk op de actief betrokkenheid van leerlingen bij hun eigen ontwikkelprocessen.
Oorsprong
De start met spelen term ‘start met spelen’ wordt toegeschreven aan het Nederlandse onderwijssysteem. Het is echter duidelijk dat gelijkaardige initiatieven en benaderingen al eerder waren ontplooid in andere landen, waaronder de VS en Canada.
Het start met spelen-concept stelt zich ten doel de leerling centraal te stellen bij het lerenproces. Leerlingen worden niet meer alleen maar als toehoorders gezien op hun plaats, maar kunnen actief aan de slag gaan met de leerstof onder begeleiding van een docent of ervaren medeleerling. Het accent wordt gelegd op de interactieve en experimentele manier om nieuwe dingen te leren.
Principes
Het fundament voor start met spelen is gebaseerd op vier belangrijke principes:
- Lezen en schrijven, rekenen en spreken
- De zorgplicht van de leerkracht: een veilige omgeving creëren waarin kinderen kunnen laveren in hun eigen tempo.
- Experimenteel onderricht
Het spelende systeem werkt als volgt:
Eerste stap: Het concept introduceert het idee dat lezen, schrijven, rekenen en spreken niet meer gescheiden worden behandeld maar juist aan elkaar gekoppeld in de leerprocessen. Zo kunnen kinderen de gelegenheid krijgen om effectief te leren met behulp van speltechnieken.
Tweede stap: De focus gaat uit naar een systeem waarin de leerkracht zijn zorgplicht heeft om een veilige leersituatie te creëren voor iedere leerling. Dit is bereikt door het aanbieden van diverse methodes en activiteiten waardoor kinderen kunnen experimenteren in hun eigen tempo.
Derde stap: Door de keuze van experimenteel onderricht wordt er mogelijk gemaakt dat kinderen actief leren vanuit een positieve, zelfsturende benadering. Kinderen hebben immers de kans om met veel enthousiasme te experimenteren en zo nieuwe dingen op een leuke manier leren.
Invloeden
De invoering van ‘start met spelen’ heeft een significant effect gehad op het onderwijssysteem. Er zijn diverse invloeden waarom deze start-met-spelen-beweging doorbrak in de Nederlandse onderwijkcultuur:
- Effectieve en snelle implementatie: Naarmate het concept van ‘start met spelen’ begon te groeien, toonden leerkrachten een opmerkelijke kennisdrang om hun klaslokalen opnieuw aan te duiden.
- Stevige steun door de schoolleiding
Evaluatie en resultaten
Het start-met-spelen-concept heeft sinds zijn introductie geleidelijk getoond een stijgende populariteit in Nederlandse basisscholen. Doorheen de jaren hebben diverse evaluaties aangetoond dat ‘start met spelen’ op het gebied van onderwijs en educatie effectief is geweest om kinderen te helpen presteren, zelfs bij een veel bredere reikwijdte in vergelijking tot traditionele klassieke benaderingen.
Uitkomsten:
- Tijdig herkenbare overgang tussen onderwijsvorm en leraar
- Leesvaardigheden: Kinderen die ‘start met spelen’ hebben gevolgd zijn opmerkelijk vaardig in het lezen van zowel zelfgekozen als verplichte teksten. In vergelijking tot traditioneel onderwijs vormt men er conclusies uit dat kinderen bij start-met-spelen een snellere en grotere vooruitgang hebben.
Een analyse
Het systeem ‘start met spelen’ heeft sinds zijn introductie in het Nederlandse onderwijssysteem aangetoond de capaciteit om leerlingen centraal te stellen. Leerkrachten worden niet langer gezien als enige autoriteiten, maar hebben nu ook een rol van stimulerende docent die kinderen begeleidt op hun eigen tempo.
In vergelijking met traditionele onderwijsmethode is het start-met-spelen-systeem effectief bij het verbeteren van leerresultaten. Kinderen ontwikkelen zich tot autonome leraars die in staat zijn om de nodige technieken en methodes op te sporen om succesvol te presteren.
Gebruiksdoel
Het start met spelen systeem is een didactische benadering dat niet bedoeld is om leerlingen te bereiken met zoveel mogelijk materiaal maar juist om hen te laten genieten en te stimuleren vanuit hun natuurlijk lerenvermogen. Met behulp van interactief onderwijs willen we kinderen in staat stellen om zichzelf verder ontwikkelen naar een betere toekomst.
Evaluatie
Het start met spelen systeem is goed ontvangen door zowel leerlingen, leraren als scholen over de hele wereld. Zij ervaren het als positief en stimulerend omdat kinderen effectieve resultaten boeken bij het volgen van ‘start met spelen’.